یک حقوقدان در ایران می‌گوید جمهوری اسلامی نباید به معافیتی که ایالات متحده برای خرید نفت ایران به هشت کشور داده دل‌خوش باشد؛ چرا که این معافیت در واقع همان برنامه نفت در برابر غذا است که در یک دهه پایانی حکومت صدام حسین نیز وجود داشت.

نعمت احمدی در مصاحبه‌ای با ایلنا در این زمینه گفت: «ما باید بدانیم و بنده باور دارم که مسئله معافیت موقت هشت کشور از تحریم‌های آمریکا همان برنامه نفت در برابر غذا است. این هشت کشور در قبال نفتی که می‌گیرند پولی به ما نخواهند داد.» این حقوقدان در ادامه افزود: «وقتی قرار شد دویست و هفتاد و پنج هزار بشکه نفت به هند بفروشیم و این کشور تنها بیست و پنج درصد مبلغ آن را به روپیه به ما بدهد و باقی را در حسابی ذخیره کند و کالای خاصی را به ما بفروشد؛ این همان برنامه نفت در برابر غذا است.»

این سخنان در حالی بیان می‌شود که رهبران جمهوری اسلامی این معافیت را پیروزی خود و شکست ایالات متحده تفسیر می‌کنند. کاخ سفید اعلام کرده که به هشت کشور، از جمله هند، چین، ژاپن و ترکیه اجازه خواهد داد که موقتاً به خرید نفت از ایران ادامه دهند. اما این کشورها برای گرفتن این معافیت می‌بایستی به میزان بالایی خرید نفت از ایران را کاهش می‌دادند و در آینده نیز این کاهش را همچنان ادامه دهند. همچنین، این کشورها نمی‌توانند هزینه خرید نفت را به دلار بپردازند و این پول باید تنها صرف خرید کالاهایی مشخص، از جمله دارو و غذا شود.

اتحادیه اروپا پیشتر اعلام کرده بود که برای دور زدن این تحریم‌های ساز و کار مالی جدیدی راه خواهد انداخت. اما با گذشت چند روز از آغاز تحریم‌ها این ساز و کار هنوز راه‌اندازی نشده است. در این زمینه، نعمت احمدی می‌گوید که اصولاً چنین ساز و کاری ایجاد نخواهد شد.

این کارشناس حقوق در این زمینه به ایلنا گفت:« از نظر بنده اروپا قادر نخواهد بود این سازو کار مالی را به پیش ببرد؛ چرا که از سال هزار و نهصد و نود و پنج نیز که کلینتون تحریم‌های همه جانبه کوبا را تصویب کرد، اروپا اعلام کرد می‌خواهد ساز و کاری را برای مقابله با این تحریم‌ها به کار بگیرد که عملی نشد. هیچ کشور و بانکی حاضر نمی‌شود از ترس مجازات‌های سخت آمریکا واسط چنین اقدامی شود.»

پیشتر نیز برخی رسانه‌ها نوشته بودند که هیچ کشور اروپایی حاضر نشده میزبان این ساز و کار شود. به گفته ناظران، حتی اگر این ساز و کار ایجاد شود، با توجه به اطلاعات منتشر شده، باز هم به نوعی همچون برنامه نفت در برابر غذا عمل خواهد کرد؛ چرا که بر اساس آن، جمهوری اسلامی تنها خواهد توانست با پولی که از فروش نفت به برخی کشورها بدست می‌آورد و در حسابی خاص ذخیره خواهد شد، برای خرید برخی کالاها از اروپا استفاده کند.