مقامات جمهوری اسلامی به خروج ایالات متحده از پیمان مودت با ایران واکنش نشان دادند. محمدجواد ظریف، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در توییتی، با حمله به آمریکا، خروج از این معاهده را نشانه دیگری از این خواند که ایالات متحده، به توصیف او، “رژیمی قانون‌شکن” است. ایالات متحده آمریکا عصر دیروز از پیمان مودت با ایران خارج شد. مایک پومپئو می‌گوید: « بدین‌وسیله اعلام می‌کنم که ایالات متحده به معاهده مودت سال ۱۹۵۵ با ایران پایان می‌دهد. این تصمیمی است که باید ۳۹ پیش گرفته می‌شد.» اشاره آقای پومپئو به اشغال سفارت ایالات متحده در تهران در سیزدهم آبان ۱۳۵۸ و گروگانگیری دیپلمات‌های آمریکایی به مدت ۴۴۴ روز توسط گروهی از دانشجویان موسوم به پیروان خط امام است. برخی از این گروگان‌گیران، از جمله معصومه ابتکار، همین امروز نیز عضو دولت ایران هستند. تصمیم به خروج از معاهده سال ۱۹۵۵ تنها ساعاتی پس از آن اعلام شد که دیوان بین‌المللی دادگستری در لاهه حکم اولیه خود را در زمینه شکایت جمهوری اسلامی از ایالات متحده با استناد به این معاهده اعلام کرد.

پومپئو در ادامه صحبت‌های خود، ادعاهای جمهوری اسلامی بر اساس معاهده مودت را که به گفته او پایه‌گذار روابط اقتصادی و حقوق کنسولی میان دو کشور بود، “مضحک” خواند. وزیر خارجه ایالات متحده گفت: «نظر به سابقه ترور، فعالیت‌های موشکی بالیستیکی و دیگر اقدامات شرورانه، ادعاهای ایران بر اساس این معاهده مضحک است.» او سپس جمهوری اسلامی را متهم کرد که از دیوان لاهه برای مقاصد سیاسی و تبلیغاتی سوء استفاده می‌کند.

دیوان بین‌المللی لاهه روز گذشته از ایالات متحده آمریکا خواست که اطمینان حاصل کند که تحریم‌های آن کشور علیه جمهوری اسلامی، رسیدن کمک‌های انسان‌دوستانه و نیز ایمنی هوایی را در ایران به خطر نمی‌اندازد.

در حالی که جمهوری اسلامی از این حکم استقبال کرده و حسن روحانی آن را “پیروزی” دولت تهران توصیف کرده است، وزیر خارجه ایالات متحده دیشب گفت که این حکم در واقع شکست جمهوری اسلامی بوده؛ چرا که به گفته او، دیوان لاهه “همه خواسته‌های بی‌اساس” رژیم ایران را رد کرده است. پومپئو در توضیح این گفته خود، تأکید کرد که ایالات متحده پیش از این نیز راه کمک انسان‌دوستانه به ایران را باز گذاشته بود و همین سیاست نیز درباره امنیت پروازها داشته و خواهد داشت. وزیر خارجه ایالات متحده می‌گوید: «ایالات متحده به روشنی گفته است که به مردم ایران کمک انسان‌دوستانه می‌رساند. ما عمیقاً به فکر مردم ایران هستیم.» پومپئو سپس به فعالیت‌های موشکی و اقدامات به گفته او “تروریستی” جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت این پولی است که می‌تواند خرج مردم شود ولی جمهوری اسلامی آن را هزینه صدور انقلاب کرده و نیازهای اساسی مردمش را نادیده می‌گیرد. او در ادامه گفت که امیدوار است رهبران جمهوری اسلامی بفهمند که تنها راه تضمین آینده‌ای روشن برای ایران، توقف گسترش تروریسم و خرابی در سطح جهانی از سوی رهبران تهران است.

وزیر خارجه ایالات متحده در بخش دیگری از سخنانش نیز به عراق اشاره کرد و بار دیگر به حکومت ایران هشدار داد که واشینگتن جمهوری اسلامی را مسؤول هر تهدیدی علیه نیروها یا منافع آمریکا در عراق می‌داند. پومپئو با اشاره به حملات اخیر علیه اماکن دیپلماتیک ایالات متحده در عراق و تعطیلی کنسولگری آن کشور در بصره، گفت: «می‌توانیم دستان آیت‌الله یا مزدورانش را در حمایت از حملات اخیر ببینیم.»

از سوی دیگر، جان بولتون، مشاور امنیت ملی کاخ سفید نیز تصمیم دیوان بین‌المللی لاهه را “سیاسی و بی‌اثر” خواند. مایک پومپئو هم تصمیم دادگاه لاهه برای تصویب مشروعیت خود در زمینه رسیدگی به این پرونده را، که به گفته او دخالت در امور داخلی آمریکا است، “نادرست” خواند و از آن ابراز تأسف کرد.

در واکنش به این اظهارات وزیر خارجه ایالات متحده، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، بهرام قاسمی دیشب گفت که پومپئو باید از رفتارهای به توصیف او “نامعقول” ایالات متحده و “تحریم‌های ظالمانه” علیه ایران متأسف باشد.

ناظران می‌گویند که رأی روز گذشته دیوان لاهه ضمانت اجرایی ندارد و اصولاً نیز خواهان لغو تحریم‌ها، به ویژه تحریم‌های نفتی که قرار است یک ماه دیگر آغاز گردد، نشده است. به گفته ناظران، این رأی تنها می‌تواند برای جمهوری اسلامی استفاده تبلیغاتی داشته باشد.