سه گروه از سیاستمداران بانفوذ عراقی در ماه‌های گذشته از اسرائیل دیدار کرده‌اند. بر اساس گزارش تلویزیون خاداشوت، این گروه از سیاستمداران شیعه و سنی، علاوه بر ملاقات با چهره‌های دانشگاهی و نیز جامعه یهودیان عراقی‌تبار در اسرائیل، از موزه یادبود قربانیان هولوکاست، ید و شم دیدار کرده و همچنین با برخی از سیاستمداران اسرائیلی گفت و گو کرده‌اند. بغداد برای اینکه از خشم جمهوری اسلامی در امان بماند این دیدارها را مخفی نگاه داشته است. به گزارش تلویزیون اسرائیلی، ماهیت این دیدارها بیشتر “اجتماعی – فرهنگی” بوده اما طرفین کوشیده‌اند پایه‌هایی برای روابط دو کشور در آینده بنا کنند.

در این گزارش تلویزیونی تنها گفته شده که شمار مسؤولان عراقی که از اسرائیل دیدار کرده‌اند پانزده تن بوده؛ اما به هویت آنها و اینکه با کدام یک از مقامات اسرائیلی دیدار کرده‌اند اشاره‌ای نشده است.

عراق و اسرائیل به شکل رسمی در حال جنگ هستند. در دوره صدام حسین، بر خلاف بسیاری از اعراب، شیعیان عراق چندان حامی فلسطین نبودند و به اسرائیل علاقه داشتند؛ به ویژه که از نقش فلسطینی‌ها در سرکوب شیعیان در دوران صدام دلخوشی نداشتند. کردهای عراق نیز از دوران محمدرضا شاه رابطه خوبی با اسرائیل داشتند. رییس جمهوری عراق هم که گفته می‌شود رابطه خوبی با جمهوری اسلامی دارد، در سال‌های گذشته رابطه دوستانه‌ای با یهودیان ایالات متحده و همچنین برخی سیاستمداران اسرائیلی داشته است.

علاوه بر این، صفحه فیسبوک وزارت خارجه اسرائیل به گویش عراقی از زبان عربی با استقبال بسیار خوب بسیاری از عراقی‌ها روبرو شده است. این صفحه فیسبوک کمتر از یک سال پیش راه‌اندازی شد.

عراق زمانی نزدیک به یکصد و چهل هزار یهودی داشت. جامعه یهودیان عراق از قدیمی‌ترین جوامع یهودی در جهان بود و قرن‌ها رهبری یهودیان جهان و سپس یهودیان شرقی‌تبار را بر عهده داشت. یهودیان عراقی هم در جنبش ملی این کشور نقش داشتند و هم جامعه‌ای قدرتمند بودند. توان جامعه یهودیان عراق تا جایی بود که در آغاز دهه بیست میلادی از قرن بیستم، ساسون حزقیئل به مدت حدود چهار سال وزیر دارایی عراق بود. همچنین، نخستین ارکستر رادیوی ملی عراق را یهودیان تشکیل دادند.

اما رشته حملات یهودی‌ستیزانه در دهه چهل میلادی، به ویژه از سوی هواداران نازی‌ها در عراق، اوضاع یهودیان در آن کشور را به هم ریخت. اوج این اقدامات یهودی‌ستیزانه واقعه “فرهود” بود که در آن نزدیک به دوست یهودی در شهرهای مختلف عراق توسط هواداران عرب نازی‌ها کشته و مثله شدند.همزمان با استقلال اسرائیل، بسیار از حقوق مدنی یهودیان در عراق از آنها سلب شد. از این جامعه یهودی موفق امروز تقریباً هیچ کس در عراق نمانده است. بخش عمده یهودیان عراقی، نخست در آغاز دهه پنجاه میلادی و سپس همزمان با روی کار آمدن حزب بعث، یا از آن کشور اخراج شدند، و یا ناچار شدند با به جا گذاشتن همه اموال‌شان آن کشور را ترک کنند.

بسیاری از یهودیان عراقی از طریق ایران به اسرائیل یا کشورهای دیگر مهاجرت کردند؛ برخی نیز ترجیح دادند در ایران بمانند و تنها پس از انقلاب اسلامی بود که از ایران مهاجرت کردند. عراقی‌ها حتی در تهران مدرسه‌ای هم برای خود ساختند که در آن علاوه بر دروس جاری، عربی و تاریخ عراق نیز تدریس می‌شد. این مدرسه “اتفاق” نام دارد که امروزه به عنوان یکی از مدارس دخترانه یهودیان در تهران فعالیت می‌کند.

برآورد می‌شود که در صورت باقی ماندن یهودیان در عراق، امروز نزدیک به هشتصد هزار تا یک میلیون نفر از جمعیت آن کشور را یهودیان تشکیل می‌دادند. در سال‌های اخیر برخی از سیاستمداران عراقی خواهان پوزش‌خواهی از یهودیان آن کشور به دلیل اخراج آنها از کشور شده‌اند و حتی مقتدی صدر، روحانی شیعه، سال گذشته گفت که یهودیان عراقی‌تبار که شهروند اسرائیل نباشند می‌توانند به آن کشور بازگردند.