اسرائیل قصد دارد از هشت کشور اسلامی، از جمله ایران، که یهودیان آنها در هفتاد سال گذشته اخراج شده و یا ناچار به ترک زادگاه خویش شده‌اند، درخواست غرامت کند. این غرامت بابت اموال و مستغلات غصب شده یهودیان در این کشورها است.

گیلا گملیئل، وزیر مساوات اجتماعی اسرائیل، روز گذشته در این زمینه گفت: «وقت آن رسیده که بی‌عدالتیِ تاریخیِ کشتارهای گروهی یهودیان در هفت کشور عربی و ایران تصحیح شده، و حقوق حقه صدها هزار یهودی که اموال خود را از دست داده‌اند به آنها بازگردانده شود.» خانم گملیئل هماهنگ کننده اقدامات دولت اسرائیل در زمینه درخواست غرامت برای یهودیان کشورهای اسلامی است

به گزارش تلویزیون خاداشوت در اسرائیل، در حال حاضر کار درخواست غرامت از دو کشور در حال نهایی شدن است. این دو کشور عبارتند از تونس و لیبی. بر اساس این گزارش، اسرائیل قصد دارد از تونس درخواست سی و پنج میلیارد دلار غرامت کند و غرامت مطالبه شده از لیبی نیز پانزده میلیارد دلار خواهد بود. اسرائیل قصد دارد مجموعاً دویست و پنجاه میلیارد دلار از این هشت کشور درخواست غرامت کند. علاوه بر تونس، لیبی و ایران، کشورهای عراق، یمن، مراکش، مصر و سوریه نیز در این فهرست قرار دارند.

بر اساس برآوردها، بین هشتصد و پنجاه هزار تا یک میلیون یهودی در دهه‌های چهل، پنجاه و شصت میلادی ناچار به ترک کشورهای اسلامی شدند. در برخی کشورها مانند عراق و لیبی، اموال یهودیان مصادره شده و خودشان اخراج شدند؛ اما در برخی کشورهای دیگر، پس از فشار شدید و حملاتی که گاه با کشتار یهودیان همراه بود، و نیز محرومیت یهودیان از بسیاری حقوق اجتماعی، به آنها دو راه پیشنهاد شد: یا با همان شرایط زندگی کنند و یا همه اموال خود را رها کرده و کشور را ترک کنند. در مورد ایران، یهودیان پیش از انقلاب اسلامی آزادانه به اسرائیل مهاجرت کرده و در صورت علاقه، می‌توانستند به ایران بازگردند. اما هزاران یهودی پس از انقلاب، به ویژه در سال‌ها نخست روی کار آمدن جمهوری اسلامی، ناچار شدند برای خروج از ایران بخشی از اموال خود را در آن کشور رها کنند.

بر اساس برآوردها، مساحت املاک مصادره شده یهودیان در کشورهای عربی نزدیک به پنج برابر مساحت اسرائیل است. یهودیان در برخی از این کشورها، از جمله عراق، یمن و لیبی، سابقه حضور هزاران ساله داشتند.

چهار سال پیش اسرائیل قانونی تصویب کرد که به موجب آن، همه ساله، روز سی‌ام ماه نوامبر به بزرگداشت یهودیان رانده شده از کشورهای عربی و اسلامی اختصاص دارد. چهار سال پیش از آن نیز، قانونی در اسرائیل تصویب شده بود که هرگونه پیمان صلح نهایی با فلسطینیان را منوط به پرداخت غرامت به یهودیان کشورهای عرب می‌کرد. در یک سال و نیم گذشته تیمی از حسابداران بین‌المللی در این زمینه فعالیت کرده و ارزش اموال رهاشده یهودیان در این کشورها را حدود دویست و پنجاه میلیارد دلار برآورد کرده است.

تشکیلات خودگردان فلسطینی نیز پیشتر خواهان پرداخت یکصد میلیارد دلار غرامت برای اموال فلسطینیانی شده که در زمان جنگ استقلال اسرائیل در سال هزار و نهصد و چهل و هشت، از اسرائیل اخراج شده و یا ناچار به ترک آن شدند. فلسطینی‌ها علاوه بر غرامت خواهان حق بازگشت برای آن آوارگان و میلیون‌ها تن از نسل‌های دوم، سوم و چهارم آنها هستند.

برخی از یهودیان شرقی‌تبار در اسرائیل می‌گویند که دولت با این کار قصد کمک به آنها را ندارد بلکه می‌خواهد از این موضوع به عنوان یک برگ در مذاکرات صلح با اعراب استفاده کند.