حذف چهار صفر از پول ملی ایران رسماً کلید خورد. بانک مرکزی در بیانیه‌ای که امروز پس از دیدار رییس بانک، عبدالناصر همتی با گروهی از نمایندگان مجلس منتشر کرد، نوشت که لایحه حذف چهار صفر از پول ایران، روز گذشته به هیئت دولت داده شده است. در بخشی از این بیانیه ابراز امیدواری شده که هر چه زودتر به این موضوع رسیدگی شود.

خبرگزاری تسنیم هفته گذشته نوشته بود که حذف چهار صفر از پول ایران به شکل غیررسمی آغاز شده است. این خبرگزاری وابسته به سپاه پاسداران روز چهارشنبه تصاویر اسکناس‌های پنجاه هزار تومانی جدید را منتشر کرده بود که به نظر می‌رسید در آنها به صورت غیر رسمی واحد پول تومان در نظر گرفته شده و چهار صفر نیز از آن کسر شده است. بر اساس این تصاویر، در گوشه پایین اسکناس، به جای پانصد هزار ریال، تنها عدد پنجاه نوشته شده و در گوشه بالا نیز عدد پنجاه پررنگ‌تر از صفرهای جلوی آن است. ناظران می‌گویند حذف چهار صفر از پول نشانه‌ای دیگر از کم شدن ارزش ریال است. پول ایران در یک سال گذشته نزدیک به دویست درصد از ارزش خود را از دست داده است.

این در حالی است که رییس کل بانک مرکزی امروز به نمایندگان مجلس گفت که نهاد تحت مدیریت او بر بازار ارز مسلط است. هرچند که به گفته حمیدرضا حاجی‌بابایی، از نمایندگان حاضر در جلسه، آقای همتی به این موضوع اذعان داشته که همه مردم باور دارند که بهای ارزهای خارجی دوباره افزایش خواهد یافت.

به گفته کارشناسان، علاوه بر مسائل داخلی، از جمله فساد اقتصادی گسترده، تحریم‌های ایالات متحده که موجب کاهش صدور نفت ایران شده و همچنین اجازه انتقال پول نفت به داخل کشور را نمی‌دهد، از جمله عواملی است که سقوط ارزش پول ملی را تشدید کرده‌ است. در همین زمینه، معاون وزیر نفت جمهوری اسلامی، امیرحسین زمانی، روز گذشته اعتراف کرد که کشورهای معاف از تحریم‌های ایالات متحده، حاضر نیستند “حتی یک بشکه” بیش از آن چیزی که واشینگتن به آنها مجوز داده از ایران نفت بخرند.

ایالات متحده حدود هشت ماه پیش از برجام خارج شد و تحریم‌های اتمی علیه جمهوری اسلامی را دوباره برقرار کرد. به منظور کنترل بازار، ایالات متحده به هشت کشور مجوز داد که تا بهار، به شکل محدودی از ایران نفت خریداری کنند. بر اساس گزارش‌ها، میزان فروش نفت ایران که تا پیش از تحریم‌ها حدود دو و نیم میلیون بشکه در روز بود، به حدود یک میلیون تا یک میلیون و دویست هزار بشکه در روز کاهش یافته است. امیرحسین زمانی در این زمینه گفت که فشارهای ایالات متحده به حدی شدید است که همه تمهیداتی هم که جمهوری اسلامی در چهل سال گذشته برای دور زدن تحریم‌ها و فروش نفت یاد گرفته، امروز مؤثر نیست؛ هرچند که به گفته او، ساز و کار ویژه مالی که اتحادیه اروپا وعده راه‌اندازی آن را داده، در صورت عملی شدن، می‌تواند کمی از این مشکلات را حل کند.

این در حالی است که این ساز و کار که قرار بود تا پیش از پایان سال میلادی گذشته راه‌اندازی شود هنوز عملی نشده است. بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی دیروز در همین زمینه به اروپا هشدار داد و گفت صبر جمهوری اسلامی هم حدی دارد.

قاسمی گفت: «کشورهای اروپایی باید بهای استقلال اقتصاد خود از آمریکا را بپردازند؛ چرا که انجام این کار مهم حتماً نمی تواند بدون هزینه باشد؛ به خصوص در اجرای کار مهم و تاریخی چون ساز و کار مالی ویژه، که می تواند نقطه عطف مهمی برای همبستگی اروپا در صحنه جهانی باشد. لذا کشورهای اروپایی باید در این برهه و مقطع زمانی تصمیم بگیرند.»

تا کنون هیچ کشور اروپایی حاضر نشده میزبانی این ساز و کار را بر عهده بگیرد.