خبرگزاری‌ها در ایران می‌گویند که مکانیسم پرداخت مالی میان جمهوری اسلامی و عراق نهایی شده است. بر اساس گزارش‌ها، رییس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی، عبدالناصر همتی شب گذشته در جریان سفر به بغداد، در این زمینه تفاهمنامه‌ای با همتای عراقی خود امضا کرده است.

این خبر تنها یک روز پس از آن منتشر می‌شود که وزیر نفت جمهوری اسلامی، بیژن نامدار زنگنه گفت که ایران دو میلیارد دلار بابت فروش گاز و برق از بغداد طلبکار است. نامدار زنگنه صبح دیروز در یک کنفرانس خبری گفت: «ایران ماهی بیش از دویست میلیون دلار گاز به عراق صادر می‌کند و در حال حاضر دو میلیارد دلار به دلیل فروش گاز و برق به عراق از این کشور طلبکار است.» وزیر نفت جمهوری اسلامی در ادامه همچنین افزود: «عراق بعد از تحریم ایران، سوآپ یازده هزار بشکه‌ای کرکوک را به دلیل تحریم قطع کرده است.»

بیژن نامدار زنگنه سپس گفت که پس از بازگشت تحریم‌های ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی، بسیاری از کشورها، از چین گرفته تا هند و پاکستان پاسخ درخواست‌های ایران را نمی‌دهند. وزیر نفت گفت که کشورهای اروپایی نیز علیرغم معافیت از سوی آمریکا، از ایران نفت نمی‌خرند. زنگنه در این زمینه گفت: «از اروپا، هیچ کشوری جز ترکیه از ایران نفت نمی‌خرد. یونان و ایتالیا ازسوی آمریکا معاف شده‌اند، اما از ایران نفت نمی‌خرند و پاسخ تماس ما را هم نمی‌دهند.»

ایالات متحده حدود ده ماه پیش از توافق اتمی با ایران خارج شد. تحریم‌های نفتی ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی حدود سه ماه پیش از سر گرفته شد. واشینگتن به چند کشور معافیت مشروط داده که برای مدتی کوتاه و به میزانی محدود از ایران نفت بخرند. بر اساس آمارها، میزان فروش نفت ایران از زمان خروج آمریکا از برجام بیش از پنجاه درصد کاهش یافته است.

پس از خروج ایالات متحده از برجام، کشورهای اروپایی اعلام کردند که برای ادامه داد و ستد با ایران، ساز و کار ویژه‌ای راه‌اندازی خواهند کرد. پس از مدت‌ها تأخیر، سرانجام هفته گذشته سه کشور فرانسه، بریتانیا و آلمان ثبت این ساز و کار را با عنوان “ابزار تجارت و معامله” یا به اختصار “اینس‌تکس” اعلام کردند. اما این ساز و کار به جای آنکه توسط اتحادیه اروپا اعلام و پشتیبانی شود، تنها توسط همین سه کشور ثبت شده است و در حالی که قرار بود راه را برای تجارت با جمهوری اسلامی باز کند، تنها محدود به معاملات مواد غذایی و دارویی می‌شود.

شامگاه دوشنبه نیز اتحادیه اروپا در همین زمینه بیانیه‌ای صادر کرد و ضمن حمایت از برجام، به شدت از برنامه موشکی جمهوری اسلامی، دخالت‌های آن در کشورهای منطقه، اقدامات تروریستی‌اش در خاک اروپا و همچنین نقض حقوق بشر در ایران انتقاد کرد. در واکنش، وزارت خارجه جمهوری اسلامی، در بیانیه‌ای بار دیگر تأکید کرد که درباره برنامه موشکی خود با هیچ کس مذاکره نخواهد کرد.

در بخشی از بیانیه وزارت خارجه آمده است: «اعتقاد راسخ داریم طرح این گونه موضوعات در شرایط فعلی منطقه‌ای و تهدیدات آشکار علیه امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران سازنده، کارساز و مفید نبوده و همسو با امنیت منطقه و منافع واقعی اروپا نیست.»

در بخش دیگری از این بیانیه که دیروز صادر شد، وزارت خارجه جمهوری اسلامی اتهامات مطرح شده علیه رژیم ایران را در زمینه اقدامات تروریستی در خاک اروپا “بی‌اساس و تعجب‌آور” خوانده است. وزارت خارجه جمهوری اسلامی در این زمینه نوشت: «ایراد چنین اتهامات واهی و بی‌اساس، و ابراز نگرانی اروپایی‌ها در شرایطی که گروه‌های تروریستی و جنایتکار شناخته شده و دارای شناسنامه برای جهانیان در اروپا آزادانه فعالیت می‌کنند، نه تنها در شرایط کنونی سازنده نیست، بلکه در راستای اهداف معاندینی است که خواهان تیرگی روابط ایران با اروپا هستند.»

در ماه‌های اخیر چندین توطئه تروریستی جمهوری اسلامی در کشورهای اروپایی کشف و خنثی شده است. در این زمینه یک دیپلمات ایرانی نیز در آلمان دستگیر شده است. همچنین دولت هلند حکومت ایران را متهم کرده که در ترور برخی مخالفان جمهوری اسلامی در خاک آن کشور اروپایی نقش داشته است. اگرچه جمهوری اسلامی رسماً این اتهامات را رد می‌کند، سفیر پیشین رژیم ایران در آلمان اخیراً در مصاحبه‌ای تلویحاً دست داشتن حکومت در این توطئه‌های تروریستی را تأیید کرد.

در این میان، علی‌اکبر صالحی، رییس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی نیز به اروپا هشدار داد که اگر تلاش بیشتری برای کمک به ایران در راه دور زدن تحریم‌ها نکند، به گفته او جمهوری اسلامی نیز “گزینه‌های متعددی” در اختیار خواهد داشت. صالحی این اظهارات را شب گذشته در مصاحبه‌ای با شبکه تلویزیونی المیادین، متعلق به حزب‌الله لبنان بیان کرد. ناظران می‌گویند به دلیل نقش بزرگ ایالات متحده در بازارهای مالی و نیز بازار بزرگ این کشور، اروپا اگر هم بخواهد نمی‌تواند کار زیادی در زمینه کمک به جمهوری اسلامی در زمینه دور زدن تحریم‌ها انجام دهد.